عباس قديانى

151

فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )

اوتكين برادر چنگيز خان مغول . اوتوخگال پادشاه شهر « اوروك » و دشمن بىرحم كوتيان كه در كتيبهء خويش كوتيان را « مارگزندهء كوهستان » و متجاوز به حريم خدايان ، مىنامد . اودندار باشى در دولت قاجاريه مسئول حفاظت كاخها و تنظيم وسايل حركت براى سفر يا شكار بود . اودوندار باشى در دورهء قاجاريه اودوندار باشى ( اتاقدار باشى ) مسئول حفاظت كاخها و تنظيم وسايل حركت براى سفر يا شكار شاه بود . افسر زير دست او مشعل‌دار باشى مسئول روشنايى كاخها و خود رئيس مشعلداران به شمار مىرفت . اور ( Ur ) يكى از شهرهاى سومر ، ( بين النهرين جنوبى ) كه آثار تمدنهاى باستانى در حفريات نزديك آن كشف شده است . الواح كشف شده در بين النهرين نشان مىدهد كه در اين منطقه در آغاز دورهء تاريخى سه پادشاهى عمده تشكيل شده كه اولى در شهر كيش ، دومى در اوروك ، و سومى در اور تشكيل گرديده كه سومى آن سلسلهء اول « اور » خوانده مىشود كه به وسيلهء امراى لاكاش ساقط شدند . پس از حملهء گوتها بين النهرين جنوبى كه آسيب كمترى ديده بود هدايت مبارزه با گوتها را در دست گرفت و پس از بيرون راندن آنها سومر و اكد تحت رهبرى سلسلهء سوم اور متحد شدند . اورارتو ( Urartu ) سرزمينى كه از اوايل قرن ششم ق . م . ارمنستان ناميده مىشد ، قبل از آن تاريخ ، كشور وان يا آرارات نام داشت . و تمدن آن متخذ از مدنيت آشور و بابل بود . در كتيبه‌هاى آشور نام اين قوم اورارتو و در تاريخ هرودوت آلارود آمده است و در تاريخ ، دولت وان يا آرارات ياد مىشد . بايد اضافه نمود كه به اين سرزمين غير از وان و آرارات نامهاى ديگر هم داده‌اند ، كه از آن جمله « خالدا » است . وجه تسميهء اين كشور به وان به مناسبت نزديكى آن مملكت به درياچهء وان است و ناميده شدن آن به خالدا و كلدانى به مناسبت شريك بودن بوميان آن كشور با كلدانيها در پرستش خدايان مشترك و همنام بين آن دو قوم بوده است . اوراق سلطان بيگم قرن نهم هجرى . وى از زنان فاضل و اديب و شاعر بود . پدرش امير اسكندر ( 823 - 841 ق . ) از امراى سلسله قره‌قوينلو بود . اين سلسله شيعى مذهب بودند و بر آذربايجان حكومت مىكردند . وى مانند خواهرش آرايش بيگم طبع شعر داشت . اورگنج اورگنج واقع در مغرب رود جيحون كه به نامهاى جرجانيه و گرگانج نيز معروف است در ادوار اسلامى از شهرهاى آباد و پرجمعيت ناحيهء خراسان بزرگ شمرده مىشد . ناحيهء مزبور كه بعدا به خوارزم شهرت يافت ، به پايتختى سلسلهء خوارزمشاهيان ، آخرين سلسله قبل از يورش مغولان انتخاب شد و همواره در